De basis

Elk kind moet zich maximaal kunnen ontwikkelen. In de eerste, pakweg dertien levensjaren van een kind, vindt opvoeding, educatie en onderwijs idealiter plaats in een driehoek. De driehoek van ouders, kind en professionals. De professionals zijn pedagogisch medewerkers en leerkrachten. Uiteraard kunnen deze professionals versterkt worden met experts en specialisten als de omstandigheden daarom vragen. Door een goede samenwerking in deze basisdriehoek kan een kind zich zo optimaal mogelijk ontwikkelen. Ook op hun beurt zijn en blijven professionals voortdurend bezig met hun eigen professionale ontwikkeling.

HAND IN HAND

Vanuit de basisgedachte stappen de pedagogisch medewerker (roze) en de leerkracht (groen) de dagelijkse praktijk binnen. Hier komen we allerlei situaties tegen. Situaties waarin de ontwikkeling van het kind centraal staat. Hierbij kunnen professionals gebruik maken van verschillende instrumenten en inspiratiemateriaal.

HBO-Coach

Om de kwaliteit verder te versterken, heeft elke VVE-voorschool een HBO-er. De HBO-ers werken als Pedagogisch Coach of zijn op een beperkt aantal locaties meewerkend collega én rolmodel voor pedagogisch mewerkers. Elke coach is (tijdelijk) in dienst bij de betreffende kinderopvangorganisatie. Het competentieprofiel van de HBO Pedagogisch Coach vind je hier.

De HBO-coach heeft vier uur per week per groepsruimte de tijd om pedagogisch medewerkers te coachen in hun handelen op de groep. Hierbij kan de HBO-coach gebruik maken van zeven observatieinstrumenten, de Kijkwijzers. Elke HBO-coach krijgt een startopleiding en volgt daarna intervisie- en netwerkbijeenkomsten. De HBO-coach heeft een belangrijke rol bij de inzet van de digitale kwaliteitszorgkaart.

GOED OBSERVEREN

Goed kijken wat een kind al kan. Dat is een zeer belangrijke vaardigheid van elke pedagogisch medewerker en leerkracht. Van daaruit wordt een gericht (spel)aanbod gedaan om de ontwikkeling verder te stimuleren. Hierbij kan uiteraard dankbaar gebruik gemaakt worden van een erkende VVE-methode en een goed observatie-/registratiesysteem. In Tilburg wordt bijvoorbeeld gebruik gemaakt van Piramide, Uk&Puk en KIJK! 0-7. In de ontwikkelacademie kun je je aanmelden voor een scholing.

Ouder-betrokkenheid

Om de relatie met ouders te versterken en hen beter te betrekken bij de ontwikkeling van hun kind, is een notitie ouderbeleid opgesteld met hierin Tilburgse kaders. De VVE-clusters en de losse VVE-locaties hebben binnen deze kaders hun beleid voor ouderbetrokkenheid uitgewerkt in activiteiten. Voorbeelden hiervan zijn de ouderkamer en het tasjesproject. Heb je hier vragen over, laat het ons per e-mail weten.

Digitale kwaliteitszorg-kaart

De digitale kwaliteitszorgkaart is een zelfevaluatie-instrument voor directies en medewerkers van peuterspeelzalen, kinderdagverblijven en basisscholen. De kaart bevat zeven domeinen die ontleend zijn aan het landelijk VVE-toezichtskader. Teamleden kunnen items binnen deze domeinen beoordelen en prioriteren. Door de zelfevaluatie kunnen teams en directies stevig een vinger aan de pols houden als het gaat om kwaliteit en verbetering. Om de digitale kwaliteitszorgkaart in te kunnen vullen, heeft elke locatie een groepsbeheerder nodig die medewerkers kan uitnodigen voor een invulsessie. Is er nog geen groepsbeheerder op je locatie, stuur dan een e-mail naar de hoofdbeheerder.

Naar groep 1

Als een kind vier jaar wordt en de overstap maakt naar groep 1, heeft het vaak al een hele ontwikkeling doorgemaakt. Deze ontwikkeling is samengevat in het webbased instrument ‘Naar groep 1’

De overdracht van het kind naar de basisschool vindt plaats als ouders toestemming hebben gegeven om deze informatie te delen. Bij kinderen met (een risico op) achterstanden vindt een mondelinge overdracht plaats tussen pedagogisch medewerker, leerkracht groep 1 en ouders. Klik hier voor het protocol overdrachtsinstrument.

Verdere samenwerking en integratie

Het is in het belang van het kind dat peuterspeelzaalwerk, kinderopvang en basisonderwijs steeds beter op elkaar aansluiten. Deze samenwerking kan leiden tot verdere organisatorische integratie. Landelijk wordt er gepleit voor vorming van kindcentra (www.kindcentra2020.nl) en een inclusief pedagogisch klimaat (www.pedagogischpact.nl). Ook vanuit Tilburg wordt dit gedachtengoed gevoed en omarmd. Er zijn acht IKC-pilots in Tilburg die stappen hierin zetten. Laat je inspirereren door de verhalen in het IKC magazine.

taaltuin

De ‘glossy’ TaalTuin bevat interviews met TaalTuinleerkrachten in twaalf Tilburgse basisscholen. De TaalTuin is een variant van de beter bekende schakelklas. Het magazine staat boordevol concrete tips en achtergronden ter inspiratie voor scholen die overwegen met deze effectieve interventie voor kinderen met taalachterstanden aan de slag te gaan.

Kijkwijzers

Er zijn zeven kijkwijzers met handleiding beschikbaar om het handelen van pedagogisch medewerkers en leerkrachten groep 1-2 te observeren en bespreken. De kijkwijzers zijn bedoeld als reflectie- en coachingsinstrument. In de VVE-voorscholen kunnen de HBO Pedagogisch Coaches deze instrumenten gebruiken in gesprek met de pedagogisch medewerkers. In de vroegscholen kan bijvoorbeeld de VVE-coördinator, onderbouwcoördinator of directeur dit gesprek voeren met de leerkracht.

Handboek Vakantiescholen

Vakantiescholen of zomerscholen zijn bedoeld om de ‘ontwikkeldip’ van kinderen in de vrije weken te ondervangen. Het is een aantrekkelijk aanbod van leermomenten die worden afgewisseld met excursies, praktische opdrachten en spelen.

Het handboek Vakantiescholen (versie dec. 2016) bevat een stappenplan en handige tips voor scholen die een vakantieschool gaan organiseren.

Ontwikkel academie

Voor elke professional geldt: je moet je regelmatig (bij)scholen. Eenmaal bevoegd, is immers niet voor eeuwig bekwaam. Via de ontwikkelacademie kunnen professionals 0-13 zich online inschrijven voor inspiratie-, werk- en scholingssessies, bijvoorbeeld:

  • VVE-scholing/-certificering
  • Taalscholing 3F
  • KIJK! 0-7 scholing
  • Scholing voor HBO-ers in de voorschool
  • Netwerkbijeenkomsten TaalTuinleerkrachten
  • Inspiratiesessies

Ondersteuning in mijn werk

Als professional kun je de volgende instrumenten uit deze plaat gebruiken voor een optimale ontwikkeling van het kind:

  • Naar groep 1 – overdrachtsdossier voor 4-jarigen
  • Digitale kwaliteitszorgkaart – zelfevaluatieinstrument voor VVE-kwaliteit op je locatie
  • Magazine TaalTuin – tips en goede voorbeelden van deze variant Schakelklas in Tilburg
  • Handleiding Vakantiescholen (wordt verwacht) – stappenplan en handreiking voor de start van een vakantieschool
  • IKC Magazine – inspirerende voorbeelden van IKC-pilots in Tilburg
  • Kijkwijzers – observatie- en reflectieinstrumenten om het handelen van professionals in de groep te versterken